Bedrijven willen steevast een website om hun klanten te helpen, om nieuw klanten aan te spreken en/of om hun diensten te verkopen. Kortom, bedrijven willen een website om mee te zijn. De vraag die meestal overblijft en zelden beantwoord wordt, is: wie is die klant, en wat wilt die klant dan?
Om op die vraag een gestructureerd antwoorden te geven, gebruik ik steevast personas om de juiste vragen te stellen en om stakeholders vanuit een ander perspectief te laten denken.
Personas zijn gedocumenteerde omschrijvingen van de stereotype klant die je wil bereiken. Geen echte klanten of mensen maar een geconcentreerde omschrijving van de klant die je met de website wil aanspreken, m.a.w. het archetype van de klant. Goed om te onthouden is dat personas geschreven worden om te ontwerpen. Het zijn geen profielen die gebruikt kunnen worden door de sales afdeling.
Het doel van die personas is iedereen die meewerkt aan een website in de mindset van de bezoeker te duwen. Personas sturen de toon van de teksten die je gaat schrijven, bepalen de features die je gaat implementeren (of je die überhaupt gaat inbouwen), en om je eigen vastgegroeide ideeën over websites te laten voor wat ze zijn.
Als je een beetje tussen de lijnen kan lezen, merk je dat de volgende persona geschreven is voor deze website:
Rob de Vriezer is 24 jaar oud en werkt voor een lokaal immobilieën bedrijf. Hij heeft net een nieuwe laptop van Dell van het bedrijf gekregen. Rob werkt veel met bedrijven die een nieuw kantoor zoeken. Zijn collega’s werken voornamelijk met particulieren die op zoek zijn naar een huis.
Er is hem door de directie gevraagd om de website te herzien, dit in samenwerking met de webdesigner waar ze voordien mee samenwerkten.
De teksten op de website zijn 2 jaar oud en niemand heeft er eigenlijk aan gedacht om een onderhoudsplan uit te schrijven. De website lijkt hem ook een beetje te veel toeters en bellen zonder veel aandacht te schenken aan wat klanten vandaag willen. Hij wil dit correct aanpakken en gaat op het internet op zoek naar technieken om teksten voor websites te schrijven en manieren om een website te structureren.
Nu, om dit makkelijk te gebruiken plak je dit allemaal in je favoriete vector editor (Visio of Illustrator bvb.). Om het echt af te maken google je om een foto te vinden die je persona past. Toevoegen, afdrukken, kopiëren en aan iedereen doorgeven in de vergadering nadat je uitgelegd hebt wat personas zijn.
De meeste mensen die de eerste keer met personas in contact komen zullen zich ongemakkelijk voelen. Daarom is het belangrijk om duidelijk te maken dat het profielen zijn van virtuele mensen, geen echte.
Omdat je profielen normaal gezien gebaseerd zijn op informatie je gekregen hebt van de sales afdeling die met klanten in contact komen, is het mogelijk dat je personas te reëel zijn (niet waar Rob?). Verander de naam een beetje, goochel wat met de leeftijd om die verbinding te verbreken.
Voor sommige producten is het nodig om vrij persoonlijk te gaan in personas. Wat is de leeftijd van de klanten en wat is hun gezinssituatie, hoeveel tijd hebben ze om de website te bezoeken?
Al die zaken kunnen belangrijk zijn afhankelijk van het product. Want die gegevens hebben gevolgen voor technische aspecten van de website. De leeftijd bijvoorbeeld. Oudere mensen hebben meer moeite met het lezen op een scherm, hebben meer moeite om een muis te bedienen (javascript fly out menus met korte intervallen, no-go!) en al die zaken zijn belangrijk voor de verdere aanpak van de website.
Met personas heb je een tool in handen om mensen op een andere manier te laten kijken naar een website. Wat ik er vooral aan gehad heb is dat je niet over webtechnische zaken spreekt. Ik vermijd daarmee dat marketing collega’s beginnen over menu’s, navigatie en andere web technische aspecten. Die zaken komen later en worden geleid door de personas. Niet door de marketing manager die het wel professioneel ogen vind dat er een nieuwsitem voorbij scrollt, of een flash based navigatie blok met veel zoef en biep, en toestanden op de website wordt gezet.